Nawet jeśli nie każdy z Państwa spotkał się z terminem "diastema", to z pewnością kiedykolwiek widział ją na własne oczy. Diastema to nic innego jak charakterystyczna przerwa pomiędzy jedynkami, która przez jednych uważana jest za defekt kosmetyczny, podczas gdy inni traktują ją jako niezwykle atrakcyjny atut i cechę charakterystyczną wyglądu. Niektóre osoby doskonale nam znane ze świata show-biznesu wręcz uczyniły z posiadanej diastemy swój znak rozpoznawczy, który dodaje im uroku i charakteru. Warto jednak wiedzieć, że diastema to nie tylko kwestia estetyczna, ale czasami także problem stomatologiczny, ortodontyczny lub/i logopedyczny kwalifikujący się do leczenia. W jakich sytuacjach usunięcie diastemy stanowi konieczność? Kiedy z kolei można uczynić z niej swój atut i nieodłączny element wyglądu?
Czym jest diastema?
Cechą charakterystyczną uzębienia niektórych osób jest występowanie szczelin pomiędzy zębami, które są nazywane tremami. Natomiast pojęcie "diastemy" dotyczy wyłącznie przerwy znajdującej się pomiędzy jedynkami, która liczy co najmniej 0,5 mm. Jeśli nie przekracza ona rozmiaru 2 mm, zazwyczaj traktuje się ją wyłącznie jako problem natury estetycznej. W innym wypadku przerwa pomiędzy jedynkami stanowi wadę zgryzu, która nieleczona może nieść liczne negatywne konsekwencje zdrowotne. Diastema może choćby przyczyniać się do różnych chorób przyzębia, jak również odpowiadać za problemy z prawidłową wymową (tak zwane "seplenienie świszczące") oraz inne poważniejsze wady ortodontyczne.
Przyczyny powstawania diastemy
Istnieją liczne przyczyny powstawania diastemy, wśród których możemy między innymi wskazać: powiększone wędzidełko wargowe, nieprawidłowy rozmiar lub kształt siekaczy centralnych, przedwczesną utratę zębów mlecznych, choroby przyzębia, nowotwór jamy ustnej czy też praktykowanie różnych niewłaściwych nawyków (np. wpychanie języka między jedynki, ssanie kciuka bądź nieprawidłowy odruch połykania). Można się spotkać z różnymi rodzajami diastemy, które są klasyfikowane według określonych czynników. Jeden z najpopularniejszych podziałów przerw pomiędzy jedynkami uwzględnia przyczyny ich powstawania.
W jego skład wchodzą trzy typy diastem:
- prawdziwa - z reguły spowodowana jest przerostem wędzidełka wargowego;
- rzekoma - za jej powstawanie najczęściej odpowiadają zęby nadliczbowe albo brak bądź zmniejszony rozmiar siekaczy bocznych;
- fizjologiczna - zwykle towarzyszy ona wymianie zębów mlecznych na stałe u dzieci w wieku od siedmiu do dziewięciu lat. Jej cechą charakterystyczną jest to, że nie podlega leczeniu.
Diastema - atut czy defekt?
Tak jak wspomnieliśmy już we wstępie, współcześnie można się spotkać z różnymi opiniami na temat diastemy. Jedni jej nie znoszą i traktują ją jako nieatrakcyjny defekt estetyczny, podczas gdy inni ją uwielbiają i uważają za niezwykle uroczą. Jeśli zatem nie istnieje konieczność usunięcia diastemy podyktowana względami zdrowotnymi, pozostawienie jej lub leczenie stanowią kwestie, które powinno się rozpatrywać całkowicie indywidualnie. Warto zasięgnąć tutaj porady stomatologa lub ortodonty celem ustalenia, czy posiadana przerwa pomiędzy jedynkami może dla nas wiązać się z jakimiś negatywnymi konsekwencjami. Mimo że możemy z łatwością wskazać znane osoby ze świata show-biznesu posiadające naprawdę duże i tym samym charakterystyczne diastemy, to należy pamiętać, że z pewnością omawiali oni swój "problem stomatologiczny" ze specjalistą.
Jak usuwa się diastemę?
Przez wzgląd na swoją specyfikę diastema może być usuwana zarówno z powodów wyłącznie wizualnych, jak i zdrowotnych. Współcześnie istnieją różne sposoby radzenia sobie z tym problemem, które są indywidualnie dopasowywane do oczekiwań, stanu uzębienia i wieku pacjentów. Każde rozwiązanie ma swoje wady i zalety, które warto omówić przed podjęciem decyzji wraz ze stomatologiem. W wielu przypadkach zakładany jest po prostu aparat ortodontyczny, dzięki któremu można uzyskać długotrwałe efekty. Jako że leczenie ortodontyczne nie należy jednak do najtańszych i wymaga przy tym dłuższego okresu czasu, to coraz chętniej wybierane są inne dostępne na rynku metody, jak np. bonding zębów.
Bonding zębów polega na zamaskowaniu przerwy pomiędzy jedynkami przy wykorzystaniu specjalnego materiału kompozytowego. Nie różni się on odcieniem od zębów pacjenta, a przy tym rozwiązanie to jest stosunkowo niedrogie i wykonywane od razu "od ręki". Kompozyt używany w ramach wykonywania tego zabiegu ulega jednak ścieraniu i wymaga powtarzania go średnio co 4-5 lata - jeśli oczywiście chcą Państwo ponownie cieszyć się efektami bondingu. Ważne jest, aby pamiętać, że diastema nie zawsze stanowi kwestię wyłącznie natury estetycznej, ale może też wiązać się z poważniejszymi problemami ortodontycznymi, stomatologicznymi lub logopedycznymi. Z tego właśnie powodu przerwa pomiędzy jedynkami przekraczająca 2 mm powinna zostać skonsultowana z lekarzem dentystą.
